Diktatörlük Yönetimi Altında Başarılı Olmak

Kongo’yu 32 yıl boyunca yöneten Mobutu Sese Seko, kabinesine uyguladığı “sandalye kapma oyunu” yaklaşımıyla tanınıyor. Vekilleri sürekli oradan oraya dolaşıyordu. Yöneticilik makamlarından beklenmedik şekilde hapishaneye ve sürgüne gidiyorlar, sonra yine yüksek mevkiilere geliyorlardı.

Diktatörlük Yönetimi Altında Başarılı Olmak

Kongo’yu 32 yıl boyunca yöneten Mobutu Sese Seko, kabinesine uyguladığı “sandalye kapma oyunu” yaklaşımıyla tanınıyor. Vekilleri sürekli oradan oraya dolaşıyordu. Yöneticilik makamlarından beklenmedik şekilde hapishaneye ve sürgüne gidiyorlar, sonra yine yüksek mevkiilere geliyorlardı.

Bay Mobutu’nun hüküm sürdüğü dönem boyunca pek çok bakan geldi geçti. 15 Afrika ülkesini içeren bir araştırma, üst düzey yönetim değişikliklerinin çoğu diktatörlük için olağan olduğunu gösteriyor. Peki diktatörler, kabineleri konusunda neden bu kadar maymun iştahlı? Bakanlar ihraç edilmekten ya da daha kötüsünden paçayı nasıl sıyırıyor?

I

Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu’nun bir ön raporunda British Columbia Üniversitesi’nden Patrick Francois ve Francesco Trebbi ile George Mason Üniversitesi’nden Ilia Rainer, hükümetlerini yönetecek bakanların seçimi konusunda diktatörün yaşadığı ikilemi ortaya koydu.

Tecrübeli bakanlar, tahmin edeceğiniz gibi, ülkeyi yönetme konusunda daha başarılı. Ancak iktidarları süresince başıboş bırakıldıklarında onlara darbeye teşebbüs olanağı tanıyacak kendi siyasi tabanlarını oluşturuyorlar. Bu nedenle, iktidarını korumak isteyen bir diktatör, onu devirecek yeterli gücü toplamadan önce bakanlarının görevine son vermek zorunda.

O halde, kendi bağımsız tabanını oluşturmak isteyen bakanlar, geçerli rejime sadık mı kalacaklarına ya da onu devirmeye teşebbüs mü edeceklerine karar vermek zorunda.

II

Bakanlar için en büyük tehlike, meslekte geçirdikleri dört yılda ortaya çıkıyor. Kariyerlerinin ilk yıllarında bakanlar, tehdit oluşturabilecek bir güce sahip değiller. Tecrübe kazandıkları zaman ortalığı karıştırmaya niyetleniyorlar ve darbe girişiminin onlara sağlayacağı belirsiz kazanımlar için sağlam mevkilerini tehlikeye atmayı göze alıyorlar.

Dört yıllık tecrübe onları en tehlikeli hale getiriyor. Asıl mükâfatı elde edebilmek için yeterli gücü elde ediyorlar ancak baştaki isteklerini kaybettikleri için sağlam dayanakları olmuyor. Böylece diktatörün bakanları kendilerini hapiste buluyor.

III

Yazarlar, en fazla tehlikede olanların, savunma ve ekonomi gibi alanların başındaki kıdemli bakanlar olduğunu belirtiyor. Bu bakanların üstün güçleri onları tehditkâr kılıyor. Bu yüzden bu mevkiler ülkenin ekonomisine ve silahlı kuvvetlerine zarar verecek kadar çok el değiştiriyor.

Belirli bir mevkide tecrübe kazanır kazanmaz o bakanı görevden alma politikası, diktatörün yönetme kabiliyetini ciddi derecede azaltıyor.

 

Ancak kendi bekasını her şeyin üzerinde tutan bir tiran (bkz . 
“Tiran (Yunanca: τύραννος, tyrannos), hukuk ve anayasa kurallarından bağımsız bir yönetim biçimi sergileyen önder.” ) için bakanın yetersiz olduğunu öne sürebilecek çok sebep var. bu da diktatörlük yönetimi altında başarılı olmak için akılda tutulması gereken bir şey.

Tepkileriniz Nedir?

like
0
dislike
0
love
0
funny
0
angry
0
sad
0
wow
0